Een testament opstellen zonder tussenkomst van een notaris kan zowel voordelen als nadelen hebben. Veel mensen denken dat hun wensen rondom overlijden geregeld en vastgelegd moet worden bij de notaris. Dat is niet zo! Veel zaken kunt u zelf thuis vastleggen, zonder dure notariskosten. U bespaart hiermee doorgaans €400,-.  In dit artikel bespreken we wat dit precies inhoudt, hoe u dat kunt regelen en wat de mogelijke consequenties zijn van een testament zonder notariële bekrachtiging.

Voordelen van een testament zonder notaris

Kostenbesparing: Een van de belangrijkste voordelen is de kostenbesparing. Het inschakelen van een notaris kan behoorlijk prijzig zijn, vaak al snel rond de €400 of meer. Door zelf een testament op te stellen, bespaar je deze kosten. Dit kan vooral aantrekkelijk zijn voor mensen met een beperkt budget.

Snellere afwikkeling: Het ontbreken van een notaris kan zorgen voor een snellere afwikkeling van de nalatenschap. Er zijn geen afspraken en formaliteiten nodig, wat de procedure kan versnellen.

Flexibiliteit: Je hebt volledige controle over de inhoud van je testament. Dit betekent dat je specifieke wensen kunt opnemen die mogelijk niet binnen de standaard notariële regels passen. Het geeft je de vrijheid om je nalatenschap op maat te regelen.

Minder formeel: Het opstellen van een testament zonder notaris kan minder formeel en daardoor minder stressvol zijn. Je kunt in je eigen tempo werken zonder de druk van formele afspraken.

Nadelen van een testament zonder notaris

Minder bindend: Een testament zonder notaris kan minder bindend zijn dan een notarieel testament. Een notaris zorgt ervoor dat het testament juridisch waterdicht is, waardoor de kans op discussies en conflicten na het overlijden kleiner is.

Risico op fouten: Het opstellen van een testament zonder juridische begeleiding brengt risico’s met zich mee. Fouten in de formulering of onvolledige bepalingen kunnen leiden tot onduidelijkheden of zelfs ongeldigheid van het testament.

Juridische kennis: Zonder de hulp van een notaris kunt u bepaalde juridische kennis missen of niet op de hoogte zijn van recente wetswijzigingen. Een notaris is altijd op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in het erfrecht.

Getuigen en formaliteiten: Een testament zonder notaris moet voldoen aan specifieke wettelijke vereisten, zoals handgeschreven zijn, ondertekend zijn door de erflater, en voorzien zijn van datum en plaats. Bovendien moeten er minimaal twee getuigen aanwezig zijn die het testament mede ondertekenen en geen erfgenaam zijn.

Codicil: Een alternatief voor een notarieel testament

Een codicil is een handgeschreven document waarin u bepaalde wensen vastlegt, zoals legaten (specifieke bezittingen die u aan iemand nalaat) en uw begrafeniswensen. Een codicil kan een nuttige aanvulling zijn op uw testament. Het is echter minder uitgebreid dan een volledig testament en heeft beperktere rechtskracht.

U kunt eenvoudig een codicil opstellen door het volledig met de hand te schrijven, te ondertekenen en te voorzien van datum en plaats. Een codicil kan worden gedownload en ingevuld via nabestaandenmap.nl, waar u ook verdere begeleiding kunt vinden.

Juridisch gezien maakt u een ‘legaat’. Een codicil moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen, anders is het niet geldig:
1. het stuk moet geheel eigenhandig geschreven zijn (dus niet getypt);
2. het stuk moet gedateerd zijn op datum ondertekening;
3. het stuk moet ondertekend zijn (handtekening dus);
4. het voorwerp dat u toewijst aan iemand moet duidelijk omschreven zijn.

Wat dus niet geldig is een geprint stuk waar alleen een handtekening met de pen ondergezet wordt. Het stuk moet helemaal met de hand geschreven zijn.

Wat kunt u regelen in een codicil in 2024?

Het opstellen van een codicil biedt een eenvoudige manier om specifieke voorwerpen na te laten zonder tussenkomst van een notaris. Volgens artikel 4:97 van het Burgerlijk Wetboek kunt u in een codicil de volgende voorwerpen toewijzen:

• Kleding, lijfstoebehoren en sieraden: Dit omvat persoonlijke bezittingen zoals kledingstukken en sieraden die u aan specifieke personen wilt nalaten.
• Inboedelgoederen en boeken: Voorwerpen zoals meubels, boeken en andere inboedelstukken kunnen via een codicil worden toegewezen.

Bijvoorbeeld, de televisie, klerenkast of antieke klok kunnen zonder problemen in een codicil worden opgenomen. Echter, het is niet toegestaan om geldbedragen, aandelenportefeuilles of onroerend goed via een codicil na te laten. Hiervoor is een notarieel testament noodzakelijk.

Rechtsgeldigheid van een codicil

Een codicil moet handgeschreven, gedagtekend en ondertekend zijn om rechtsgeldig te zijn. Het kan bij een notaris in bewaring worden gegeven, maar dit is niet verplicht. Houd er rekening mee dat een codicil niet dezelfde wettelijke bewijskracht heeft als een notarieel testament, waardoor de authenticiteit moeilijker aan te tonen kan zijn bij een betwisting​.

Door deze richtlijnen te volgen, kunt u er zeker van zijn dat uw codicil in 2024/2025 rechtsgeldig is en uw bezittingen worden verdeeld volgens uw wensen.

Vertel over uw codicil

Vertel uw erfgenamen en de begunstigden dat u een codicil hebt gemaakt en vertel ook waar u het bewaart. Maak eventueel kopieën van het codicil en geef deze aan de erfgenamen en de begunstigden. Heeft u ook een testament? Vraag de notaris of hij het codicil bij het testament wil bewaren.

Alternatieven en aanbevelingen

Als u besluit geen notaris in te schakelen, zijn er alternatieven zoals testamenttemplates of -software die u kunnen helpen bij het opstellen van een juridisch geldig document. Het raadplegen van een juridisch adviseur of advocaat die gespecialiseerd is in erfrecht, kan ook een goede optie zijn. Zij kunnen u helpen bij het opstellen van een duidelijk en bindend testament en u informeren over de wettelijke vereisten en mogelijke risico’s.

Conclusie

Het opstellen van een testament zonder notaris kan voordelen bieden, zoals kostenbesparing en flexibiliteit. Echter, het brengt ook nadelen en risico’s met zich mee. Het is belangrijk om alle factoren zorgvuldig af te wegen en u goed te laten informeren voordat u een beslissing neemt. Het raadplegen van een notaris of juridisch adviseur kan u helpen bij het nemen van een weloverwogen beslissing en ervoor zorgen dat uw testament juridisch geldig is en voldoet aan uw wensen. Voor meer informatie en hulpmiddelen, zoals het downloaden van een codicil. Download codicil hier.

Bij het opstellen van uw testament, met of zonder notaris, is het belangrijkste dat u gemoedsrust hebt en zeker weet dat uw nalatenschap wordt geregeld zoals u dat wenst.

U heeft al een testament?

Een codicil vormt tevens een mooi document om enkele specifieke wensen vast te leggen, als aanvulling op uw testament. U kunt bijvoorbeeld enkele voorwerpen toewijzen aan niet-erfgenamen. Mocht u later van mening veranderen, dan kun je eenvoudig uw oude codicil vervangen. Mocht u toch uw wensen over uw nalatenschap vast willen leggen in uw reeds opgestelde testament, houd dan rekening met notariskosten voor aanvullingen of wijzigingen.